Banitsa: hartige gebak met filodeeg en feta

Als eerste, het Filodeeg

Ik zal niet liegen als ik zeg dat er meer dan 1001 recepten met filodeeg zijn in de Bulgaarse keuken. Van alle recepten is ongetwijfeld Banitsa de nummer een. Eerlijk is eerlijk: veel recepten zijn variaties van Banitsa. Bijna elke familie in Bulgarije heeft zijn eigen recept. Maar ook binnen een familie zijn variaties daarvan.  De banitsa’s van mijn overgroot moeder, mijn oma en mijn moeder zijn heel verschillend van elkaar. 

Filodeeg komt vanuit het Grieks in de Nederlandse taal. In het Bulgaars is filodeeg bekend als “bladen voor banitsa”. Mijn oma maakte de filodeeg zelf. Het deeg zelf is heel simpel: meel, water, olie en zout, maar de kunst zit in de elasticiteit van het deeg en het heel fijn oprollen, zonder schuren. De variaties in de recepten voor banitsa zitten vaak in de dikte van het filodeeg. Zo is de beroemde Sofiiska banitsa (banitsa uit Sofia) gemaakt met vrij dikke bladen van filodeeg.

Mijn recepten zijn op basis van kant-en-klaar filodeeg. In een Bulgaarse supermarkt zijn er tientallen verschillende merken en soorten filodeeg. Maar wat je in de Nederlandse supermarkt krijgt aan filodeeg is goed geschikt voor mijn recepten.

De recepten zijn met weinig ingrediënten, snel te bereiden en heerlijk van smaak! 

Banitsa Dobrudja-stijl

Добруджанска баница

Dit is het recept van mijn moeder. Het recept komt uit het Noord-Oosten van het land, maar is vrij populair door het hele land in verschillende kleine variaties. Deze banitsa is gemaakt in laagjes en dat noemen ze in het Bulgaars ‘belegde banitsa’. Daarnaast heb je nog ronde banitsa of ook gedraaide genoemd. Ook heb je banitsa in driehoekjes of losse rolletjes. Zoals ik zeg: de variaties zijn eindeloos.

Als kind werd ik vaak wakker op zondag van de appetijtelijke geur van de vers gebakken banitsa van mijn moeder. Deze banitsa is een favoriet familieontbijt in het weekend, niet alleen in mijn familie. Erbij maakt een beetje honing of huisgemaakte jam en airjan (yoghurtdrank) het zondags ontbijt af. De banitsa mag ook niet ontbreken op tafel als snack op een familiefeestje, tenminste niet in mijn familie.

Je moet niet verbaasd zijn als je banitsa als ontbijt krijgt in een B&B. Bamitsa of mekitsi?

Wat heb je ervoor nodig?

300 gr. filodeeg

3 eieren

1 schaaltje yoghurt (ca 250 gr.)

1 punt van de mes baking soda

1 stukje roomboter (ca 80 gr.) 

1 stuk feta van 100-150 gr.

zeezout

ovenschaal 

 

Hoe maak je het?

Voordat je begint met het gerecht laat je de roomboter goed zacht (bijna vloeibaar) worden. Het is goed dat alle ingrediënten op kamertemperatuur zijn.

Banitsa maken we in laagjes.

Met een beetje van de roomboter ga je de ovenschaal invetten.

In een kom klop je de eieren. In de kop met yoghurt doe je de soda erbij en roer met een lepel (de soda in de yoghurt afblussen). Voeg de yoghurt bij de eieren. Doe een beetje zout erbij. Houd rekening mee hoe gezout is de feta. Dit mengsel moet zometeen verdeelt worden tussen de bladeren filodeeg en over het laatste blad.

Verkruimel in een aparte schaaltje de feta.

Haal het filodeeg uit de verpakking. Rol het filodeeg voorzichtig uit op het aanrecht.

Leg in de ovenschaal het eerste blad filodeeg. Het blad moet iets groter zijn dan de bodem van de schaal. Maak het blad passend door het maken van plooitjes met je vingers. Bestrooi het met wat verkruimelde feta, een beetje boter en verdeel 1-2 lepels van het eieren yoghurt mengsel er overheen. Doe het volgende  blad in de schaal en herhaal dit. Een banitsa is meestal opgebouwd uit 5-6 lagen filodeeg. Bedek het laatste blad filodeeg in de ovenschaal goed met het eieren-yoghurt mengsel. Let op dat er geen droge randjes ontstaan.

Tip: Houdt tijdens de voorbereiding het gerecht luchtig. Druk niet met een lepel of met je vingers op de bladeren.

Leg de schaal in de voorverwarmde oven op 180⁰ C. Bak op 180⁰ C ca 45 min totdat het goudbruin van kleur is.

Eet de Banitsa lekker warm. Ook lekker met een yoghurtdrank, honing of jam erbij.

Geef een reactie